Retrospektywa filmow Pola Negri
na 19. Festiwalu Filmu Polskiego w Ameryce

Festiwal Filmu Polskiego w Ameryce (Polish Film Festival in America, PFFA) we wspolpracy z Chicagowskim Towarzystwem Filmu Niemego (Silent Film Society of Chicago, SFSC) przedstawi druga czesc specjalnej retrospektywy filmow Poli Negri. Retrospektywa Poli Negri na PFFA jest zamierzona na trzy lata. Koordynatorami programu sa Dennis Wolkowicz, zalozyciel i dyrektor programowy SFSC oraz Krzysztof Kamyszew, tworca i koordynator programow specjalnych PFFA. W drugiej czesci retrospektywy zostana pokazane wczesne filmy gwiazdy, zrealizowane w Niemczech przed jej wyjazdem do Hollywood. Rezyserem wszystkim filmow jest Ernst Lubitsch. Filmy zostana pokazane z muzyka na zywo od 13 do 15 listopada, codziennie o godz. 20:00 w przywroconym do dawnej swietnosci kinie Portage (4050 N. Milwaukee Ave.):

13 listopada godz. 20:00

SUMURUN (1920)
„Wielokat milosny” w stylu soap opery. Tancerka Yannaia i garbus Yegger grajacy na lutni wedruja z trupa minsterli. Yegger jest chorobliwie zazdrosny o kazdy przejaw zainteresowania piekna tancerka ze strony innych mezyczyzn, mimo jej ona bezustannie ignoruje go. Jednoczesnie, w palacu, Wielki Szejk przylapal na wymianie spojrzen z nieznajomym swoja ulubiona naloznice w jego ogromnym haremie. Tym nieznajomym, w ktorym zakochana jest Sumurun jest bogaty kupiec Nur-Al Din, takze nie pozostajacy obojetnym na jej wdzieki. W chwili, gdy Szejk wlasnie podnosi sztylet, aby ukaran niewierna Sumurun, jeden z eunuchow przynosi mu wiadomosc o slicznej tancerce, ktora moglaby stac sie nowa ozdoba haremu. Egzekucja zostaje odlozona. Szejk bez wahania zdobywa Yannaie, podziwiajac ja w tancu. Ale jego syn, Ksiaze, rowniez nie odwraca od niej wzroku; mlodzi zadurzaja sie w sobie. Sytuacja komplikuje sie jeszcze bardziej, gdy Yannaia bez wzajemnosci pokocha kupca, ktory przeciez kocha sie w Sumurun. Pelna zwrotow akcja rozwija sie blyskawicznie...

14 listopada godz. 20:00

DZIKA KOTKA (THE WILDCAT, 1921)
Ryszka jest szalona corka herszta bandy rabusiow, ktorzy zyja w gorach w regionie Piffaneiro. A ci, z kolei, sa najwiekszym wrogiem komendanta twierdzy Tossensteina, grubawego dowodcy, ktorym w istocie rzadza zona z corka. Od najwyzszych wladz przychodzi wiadomosc, ze do gorskiej twierdzy zostaje przeniesiony za kare za swoje amory porucznik Alexis. Jadac na miejsce, Alexis spostrzega przy drodze piekna Ryszke.
Spotyka ja znowu, kiedy komendant wysyla go na czele oddzialu przeciwko rabusiom. Ryszka powstrzymuje atak gradem kul snieznych. W tej zabawnej historii roi sie od kimicznych sekwencji, ktore prowadza do dowcipnego finalu.

Film ten czesto wymienia sie wsrod najzabawniejszych obrazow, jakie kiedykolwiek zrobiono. Jest to byc moze najlepsza i najzabawniejsza rola Poli Negri. Byl tez ulubionym filmem Lubitscha, ktory nakrecil go jeszcze jako poczatkujacy rezyser w rodzinnych Niemczech. Film nie tylko zwiastuje jego przyszle komedie, ale jest takze antenatem Monty Pythona, parodia ekspresjonizmu i niemieckiego militaryzmu. W Niemczech film poniosl kompletne fiasko finansowe; publicznosc nie wykazala dosc poczucia humoru, aby przyjac, ze ktos „robi sobie jaja” z ukochanej armii.

15 listopada godz. 20:00

OCZY MUMII (EYES OF THE MUMMY, 1918)
Albert Wendland, przybyly z Europy mlody malarz studiujacy w Egipcie, przypadkiem podsluchuje plany Ksiecia Hohenfelsa, ktory zamierza udac sie do tajemniczego grobowca Krolowej Ma. Albert jest zaintrygowany lokalnymi opowiesciami, ze ktokolwiek przekroczy prog krypty wychodzi stamtad oblakany. Lekcewazac ostrzezenia, Wedland wyrusza w podroz, aby na wlasne oczy przekonac sie, co czyni z krypty tak przerazajace miejsce. W swiatyni wita go Radu, jej opiekun, i prowadzi do trumny Krolowej Ma. Tam Albert dostrzega oczy za trumna, ktore otwieraja sie powoli i jakby wracaja do zycia. Odkrywa, ze naleza do mlodej dziewczyny Mary, uwiezionej przez Radu. Albert ocala Mare i zabiera ja do swego europejskiego domu, gdzie wkrotce biora slub. Tymczasem radu poprzysiega zemste na dziewczynie. Akcja zmierza do porywajacego finalu, w ktorym widac juz „dotyk Lubitscha”.

Pierwszy pelnometrazowy film dramatyczny Ernsta Lubitscha, jak rowniez pierwszy, w ktorym rezyserowal Pole Negri. Oboje zostali zaangazowani przez Paula Davidsona, wlasciciela teatru, ktory z wielkim powodzeniem zdecydowal sie zainwestowac w produkcje filmowa. Film ten czesto mylnie umieszcza sie w grupie horrorow ze wzgledu na jego tytul, kiedy w rzeczywistosci jest on melodramatem.

Barbara Apollonia Chalupiec (Pola Negri) byla pierwsza europejska gwiazda filmowa, ktora odniosla sukces w Hollywood. Urodzila sie w Lipnie prawdopodobnie w roku 1894. Majac 17 lat Pola byla juz znana aktorka teatrow warszawskich. Jej pierwsza rola filmowa miala miejsce w Niewolnicy zmyslow (1914). Po serii filmow nakreconych dla warszawskiego Sfinksa zerwala umowe i w 1917 roku wyjechala do Berlina. Grala tutaj w Deutsches Theater Maxa Reinhardta. Wkrotce zostala zangazowana przez A.G.Union Film, najwiekszy niemiecki dom produkcyjny, z ktorej narodzila sie slynna UFA. Rozpoczela wspolprace z Ernstem Lubitschem, aktorem poznanym u Reinhardta, wkrotce znanym rezyserem. Wspolnie stworzyli filmy, ktore odniosly olbrzymi sukces. Pola grala w nich role silnych, ekscentrycznych i pelnych sex appealu kobiet. Jeden z tych filmow Madame DuBarry (1919) stal sie absolutna sensacja w Europie I jako Namietnosc pojawil sie na ekranach kin w Ameryce. Znakomite przyjecie filmu zaowocowalo kontraktem na kilka filmow dla obojga. Zakazany raj (1924), jedyny film nakrecony przez Pole Negri z Lubitschem w Hollywood, oraz Hotel Imperial (1925), dzielo legendarnego szwedzkiego rezysera Mauritza Stillera, okazaly sie sukcesami kasowymi. Pola zareczyla sie z Charlie Chaplinem, aby pozniej przezyc swoja wielka milosc zycia z Rudolfem Valentino. Rolami kobiet-wampow rywalizowala z Theda Bara. Jednak kilka nieszczesliwych zdarzen przyczynilo sie do rychlego zakonczenia jej spektakularnej kariery w Hollywood. Stracila popularnosc wsrod opinii publicznej, gdy w bardzo niestosowny sposob zachowala sie na pogrzebie Rudolfa Valentino w 1926 roku, rzucajac sie na jego trumne. W chwile pozniej natomiast zagrala w kolejnym filmie, Za drutem kolczastym (1927), wiec posadzono ja o probe autoreklamy. Wprowadzony w roku 1930 Kodeks Haysa ograniczyl jej sceniczne mozliwosci, ktore uczynily z niej sex-bombe i przyniosly slawe w znacznie bardziej “liberalnej” Europie. Wreszcie wprowadzenie do kina dzwieku ujawnilo fatalny akcent aktorki. Ostatecznie zadecydowalo to o jej wyjezdzie do Francji i Niemiec po wygasnieciu kontraktu z “Paramountem”. W 1929 roku nakrecila w Wielkiej Brytanii jeden ze swoich najlepszych filmow Ulica potepionych dusz. Nastepnie zrealizowala szesc filmow dla UFY, bedacej juz wtedy pod zarzadem nazistow. Spowodowalo to okresowy spadek jej popularnosci w Polsce. Wspaniale zagrala m.in. w Mazurku (1935), ulubionym filmie Hitlera, najwiekszym przeboju kasowym III Rzeszy poza granicami Niemiec. Negri opuscila Niemcy w 1938 roku, sprzeciwiajac sie ingerencji nazistowskiej propagandy oraz bedac obiektem atakow za jakoby czesciowo zydowske pochodzenie. Hitler osobiscie uchylil zakaz gry dla aktorki natychmiast po jego wprowadzeniu, co przyczynilo sie do plotek o ich rzekomym romansie. W 1941 roku Pola Negri wrocila do Stanow, gdzie zagrala w komedii muzycznej Hi Diddle Diddle (1943). Jej kolejnym i jak sie okazalo ostatnim filmem byly Ksiezycowe przadki (1964), produkcja Walta Disneya. Her next and final film was The Moon-Spinners made for Walt Disney. W 1970 roku wydala autobiografie “Wspomnienia gwiazdy”. Reszte zycia spedzila w San Antonio w stanie Teksas z przyjaciolka – muzykiem Margaret West. Tam zmarla w roku 1987.